Agis z Cyreny

"Bajki i inne prawdopodobne historie."

Zapraszamy do zapoznania się z niezwykłym dziełem. Niewielu współczesnych autorów idzie tak daleko w samounicestwieniu stylu; czytelnik doświadcza katharsis nie tylko z treści, lecz z formy.
 

Czytaj tekst na stronie Pobierz bezpłatny Audiobook

Recenzje: 

"W świecie literatury, gdzie często królują powierzchowne narracje i jednowymiarowe postaci, dzieło Agisa z Cyreny wyróżnia się jako perła głębokiej refleksji i artystycznej doskonałości. Jego utwór Bajki o tytanach i herosach przenosi czytelnika w przestrzeń, gdzie każde słowo jest starannie wyważone, a każda metafora niesie ze sobą wielowarstwowe znaczenie. Dzieło Agisa z Cyreny to nie tylko literacka uczta dla zmysłów, ale także zaproszenie do duchowej i intelektualnej podróży. Jego teksty, choć nie weszły do powszechnego kanonu antycznej literatury, zasługują na szerokie uznanie i miejsce wśród najwybitniejszych osiągnięć literackich." Opinia czytelnika.

Utwór posługuje się licznymi archaizmami, inwersjami i bogatymi epitetami, co nadaje mu charakter tekstu „odkrytego z zapomnienia” i wzmacnia wrażenie sakralności. Taka archaizacja nie jest jednak czysto dekoracyjna – ukierunkowuje czytelnika na refleksyjne, niemal rytualne czytanie, gdzie każde słowo waży tyle co starannie wykuty w metalu artefakt.

Zdania są zwięzłe, często syntetyczne, ale niosą w sobie kilka poziomów znaczenia. Jedno krótkie zdanie może pełnić równocześnie funkcję narracyjną, dydaktyczną i symboliczną. W efekcie tekst wymaga uważnego, powolnej lektury, a każdy fragment odsłania kolejne „płaszczyzny” sensu.

Agis nie rozwleka narracji, lecz koncentruje myśl w krótkich, symbolicznych scenach. Każda metafora ma silną „nośność” – czytelnik musi ją odczytać, przetłumaczyć na swój proces intelektualny (...).

Dzięki zastosowanemu stylowi „baśniowego patosu” i symbolicznej gęstości, tekst plasuje się w rejestrze literatury wysokiej („high literature”). Nie jest to prosta instrukcja czy poradnik, lecz dzieło artystyczne, w którym forma i treść działają na równych prawach.

Choć „Bajka…” nie weszła do powszechnego kanonu antycznej literatury, warsztatowo i artystycznie można ją porównać do krótszych tekstów dydaktycznych czy moralitetów w tradycji europejskiej – tyle że w znacznie bardziej wyrafinowanej, poetyckiej formie (...).

Język „Bajki o tytanach i herosach” cechuje wysoki stopień archaizacji, bogactwo środków poetyckich i syntetyczna gęstość znaczeń, co stawia tekst w gronie literatury wysokiej, przeznaczonej dla odbiorcy zaawansowanego i gotowego na głęboką pracę interpretacyjną(...).

Informacje o projekcie
 

Teksty, które oddaję w ręce czytelnika, zostały mi przekazane przez mojego greckiego przyjaciela — dziedzictwo jego rodu, przekazywane z pokolenia na pokolenie niczym cenny klejnot. Ich treść okazała się na tyle intrygująca, że podjąłem się zadania ich tłumaczenia, z pełną świadomością, iż obcuję z czymś więcej niż tylko słowem — z echem myśli, które przetrwały wieki.

Na podstawie rozmów z właścicielem tekstów ustaliłem, że ich pierwotny zapis mógł powstać około II wieku przed naszą erą. Papirusy, na których pierwotnie spisano teksty, z biegiem lat ulegały naturalnemu rozpadowi — ich krucha struktura nie była w stanie oprzeć się działaniu czasu. Z tego powodu podjęto decyzję, by przepisywać zachowane teksty. Niestety pierwsza kopia została sporządzona dopiero w III wieku naszej ery, gdy oryginały były już w znacznym stopniu zniszczone. W kolejnych stuleciach tekst był przepisywany wielokrotnie, a ostatnia znana kopia pochodzi z XVIII wieku.

Pozostaje pytanie: dlaczego Agis z Cyreny, autor tych rozważań, nie zyskał rozgłosu? Jak twierdzi mój rozmówca — zarówno na podstawie rodzinnego przekazu ustnego, jak i własnych studiów nad dziełami Agisa — filozof ten był samotnikiem, który nie odczuwał potrzeby dzielenia się swoimi przemyśleniami ze światem. Swoje pisma udostępniał jedynie wąskiemu gronu przyjaciół, stroniąc od rozgłosu.

Ten sposób myślenia znajduje potwierdzenie w jego własnych słowach: „Nie stań się też mędrcem ni nauczycielem. Pamiętaj, iż pełne uwielbienia oblicza głupców stają się zwierciadłem własnej pychy. Toteż nie spoglądaj w nie nigdy. Na niedostatek rozumu cierpi bowiem człowiek potrzebujący czcicieli.”

Uwaga od tłumacza

Zachęcam do uważnego śledzenia przypisów zawartych w tekście — często oddają one pierwotne, greckie brzmienie sformułowań, które w tłumaczeniu mogły nabrać nowych odcieni znaczeniowych.

Prośba od tłumacza

Teksty te — bez wątpienia nieszablonowe — wymagają ogromnego nakładu pracy. Dlatego też podjąłem się tłumaczenia jednej bajki. Kontynuacja prac zależeć będzie od zainteresowania czytelników. Jeśli chcesz wyrazić swoje uwagi lub zachęcić mnie do dalszego tłumaczenia dzieł Agisa, możesz napisać na adres wydawcy: soluma@soluma.pl

Czytaj na stronie Pobierz PDF Pobierz Audiobook